گردآوری از منابع گوناگون
در گوشهای از شهر کاشان حمامی تاریخی بهنام سلطان امیراحمد وجود دارد . این حمام تاریخی نمونهای منحصربهفرد از حمامهای ایران به شمار میرود که معماری و تزیینات کمنظیری دارد. این اثر با 1102 مترمربع وسعت، افتخاری برای شهر کاشان محسوب میشود. این بنا تنها یکی از حمامهای تاریخی شهر کاشان است، آثار دیگری چون حمام باغ فین، حمام گذرنو، حمام عبدالرزاق خان، حمام محتشم و غیره نیز در زمره حمامهای تاریخیاند. این مجموعه مکان مناسبی برای عموم افراد علاقهمند به تاریخ، گردشگری، معماری، مرمت، تاریخ، عکاسی، دانشجویان و پژوهشگران است. این بنا پلههای زیادی ندارد اما توجه داشته باشید که سالمندان و ناتوانان جسمی ممکن است در بازدید از بنا دچار مشکل شوند.
ثبت ملی: این اثر از ۳ اسفند سال ۱۳۵۵ با شماره ۱۳۵۱ در فهرست آثار ملی ایران قرار دارد.
تاریخچه حمام سلطان امیراحمد
در گذشته هر شهر دارای ۵ عنصر اصلی شامل مسجد، بازار، خانه، حمام و آبانبار بود و بر این اساس میتوان حمام سلطان امیراحمد را یکی از عناصر مهم شهر به شمار آورد. با توجه به متون به جا مانده از دوران مختلف تاریخی، حمامهای عمومی فراوانی، در شهرها وجود داشتند؛ بهطوری که از حیث تعداد و اهمیت با مساجد قابل مقایسه بودند. شواهد و آثار بهدستآمده از این حمام، پیشینه آن را به دوران سلجوقیان نسبت میدهند؛ اما سربینه حمام، متعلق به دوران قاجار است. بهطور کلی آثار بهجایمانده پس از زلزله ویرانگر سال ۱۱۵۰ خورشیدی، قدمت این حمام را دوران سلجوقیان نشان میدهند و این در حالی است که بنای سربینه چیز دیگری میگوید. برخی بر این باورند که حمام فعلی در زمان قاجاریه و در سال ۱۲۹۲ هجری قمری (حدود ۱۲۵۴ خورشیدی) بر روی خرابههای حمام قدیمی ساخته و حمام کوچکی به مجموعه آن اضافه شده است.
حمام سلطان امیراحمد برای مدتی به سفرهخانه و قهوهخانه سنتی بهمنظور جذب گردشگر بیشتر برای این مکان تبدیل شده بود؛ اما امروزه بهعنوان موزه تحت پوشش سازمان رفاهی و تفریحی شهرداری کاشان فعالیت میکند.
زیبایی سبک معماری حمام سلطان امیراحمد
ساخت حمام یکی از پیچیدهترین بناها در معماری به شمار میآید، چون اصول ساختی که در آن باید رعایت شده بسیار دشوار است. حمامهای سنتی که درگذشته ساخته شد، بهمنظور حفظ گرمای درونی داخل حمام پایینتر از سطح زمین و درون خاک ساخته میشدند تا در مصرف انرژی صرفهجویی شود.
حمام سلطان امیراحمد به شکل یک سالن بزرگ هشتضلعی ساخته شده است که حوضی هشتضلعی هم در وسط محیط سالن آن قرار گرفته است. فضای میانی در سالن هم هشت ستون احاطه کرده است که فضاهایی برای نشستن مشخص شده است را از فضای میانی جدا میکنند. وسعت حمام سلطان امیراحمد ۱,۱۰۲ مترمربع است و تزیینات بسیار چشمنواز و خیرهکنندهای دارد و آهکبری و گچبریهای استفاده شده در آن، چشمهای هر بازدیدکننده و بینندهای را از این همه زیبایی به خود خیره نگه میدارد.
هنر حکاکی نقش برجسته
آهکبری به هنر حکاکی نقشهای برجسته بر سطحی که از آهک پوشیده باشد گفته میشود؛ هنری است که یکی از تزیینات زیبا و به نامی که در بناهای ایرانی استفاده میشده است به شمار میآید. کاشیهایی به رنگ آبی فیروزهای و طلایی، گچبریهایی که هفتلایهای هستند و معماری خاص و جذاب ایرانی، حمام سلطان امیراحمد را تبدیل به یکی از برجستهترین حمامهای ایران در سطح جهان کردهاند. استفاده از سقفهای طاقی در این حمام، موزاییکهای زیبا و چشمنواز و نقاشیهایی که در دیوار این بنا کشیده شده است.
سقف حمام
در حمام سلطان امیراحمد بهمنظور تأمین آب از دو حلقه چاه استفاده شده و برای انتقال آب بین بخشهای مختلف حمام از تنبوشه یا لولههایی از جنس سفال استفاده شده است.
شیشههای رنگی بنام گل جام هم که در سوراخ سقف یا دیوار حمام استفاده شده از دیگر شاخصههای قابلتوجه و تحسین در معماری بهکاررفته شده در این بنا هستند.
دیدگاه و نظرات ابراز شده در این نوشته، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع نهاد مردمی را منعکس نمیکند.