مهدی نوذر
گاهی تاریخ تکرار نمیشود؛ بلکه خودش را در قالبی تازه نشان میدهد.
جمهوری اسلامی امروز با ترکیبی از دو فشار کمسابقه روبروست؛ از یک طرف ضربات نظامی سنگینی که ساختار فرماندهی و بخشی از توان نظامی حکومت را هدف قرار داد و از طرف دیگر موج جدید تحریمهای اقتصادی آمریکا که با شدت بی سابقهای دنبال میشود.
به زبان سادهتر، ابتدا ضربه به ستونهای نظامی و امنیتی وارد شد و حالا نوبت ستون اقتصادی است.
این اتفاق شباهت جالبی با ماجرای شوروی دارد.
در سالهای پایانی جنگ سرد، تصویر روشنی از تناقض میان تبلیغات شوروی و زندگی مردم وجود داشت:
تلویزیون مدام از ابرقدرتی شوروی میگفت، اما وقتی مردم در یخچال را باز می کردند، خبری از آن ابرقدرتی نبود.
تلویزیون میگفت ما ابرقدرتیم؛ یخچال می گفت پس چرا چیزی برای خوردن نداریم؟!
امروز جمهوری اسلامی هم گرفتار همین تناقض شده است.
حکومت از اقتدار، موشک، مقاومت و پیروزی حرف میزند، اما مردم هر روز با تورم، سقوط قدرت خرید، گرانی و فشار اقتصادی زندگی میکنند.
ظاهرا آمریکا دو الگو را همزمان دنبال میکند؛ الگوی ضربه نظامی و الگوی فشار اقتصادی.
در مرحله نظامی، ستونهای قدرت جمهوری اسلامی هدف قرار گرفت؛ فرماندهان ارشد کشته شدند، به زیرساختهای حساس ضربه خورد و خلأهایی در ساختار نظامی و امنیتی ایجاد شد.
حالا مرحله اقتصادی است؛ تحریمهایی که هدفشان فقط چند مقام نیست، بلکه محدود کردن منابعی است که جمهوری اسلامی برای بازسازی توان نظامی، تأمین مالی حکومت و حفظ ماشین سرکوب به آنها نیاز دارد.
اما یک نکته را نباید فراموش کرد.
آمریکا نمی تواند جمهوری اسلامی را به جای مردم ایران سرنگون کند؛ همانطور که دیوار برلین را آمریکاییها پایین نیاوردند.
فشار خارجی و فرسایش سیستم زمینه را فراهم کردند، اما در نهایت این دستهای مردم بود که دیوار را فرو ریخت.
به نظرم داستان جمهوری اسلامی هم در نهایت به همین نقطه ختم میشود.
ممکن است حکومت هنوز تلویزیون، موشک و نیروی امنیتی داشته باشد و از اقتدار حرف بزند؛ اما اگر اقتصاد فروبپاشد و مردم دیگر روایت حکومت را باور نکنند، این قدرت ظاهری تبدیل به پوستهای توخالی میشود.
وقتی اقتصاد یک حکومت به مرز فروپاشی برسد، دیگر توان تأمین هزینه نیروهای نظامی و سرکوبش را هم از دست میدهد؛ سرباز گرسنهای که خودش و خانوادهاش زیر فشارند، اسلحهاش را روی هموطن گرسنهاش نخواهد کشید.
در نهایت، خطرناکترین لحظه برای یک حکومت زمانی نیست که دشمن خارجی پشت مرزهایش ایستاده باشد؛ زمانی است که مردم داخل کشور دیگر از دیوار نمیترسند.
دیوار برلین را بمبهای آمریکا فرو نریخت.
دستهای مردم فرو ریختند.
و اگر روزی دیوار جمهوری اسلامی هم فرو بریزد، آخرین ضربه را نه واشنگتن خواهد زد، نه تلآویو.
آخرین ضربه را مردم ایران خواهند زد.
برگرفته از کیهان لندن
دیدگاه و نظرات ابراز شده در این نوشته، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع نهاد مردمی را منعکس نمیکند.