ویکی پدیا
آیین پهلوانی و زورخانهای، هنری رزمی ایرانی است که ترکیبی از عناصر اسلامی، عرفانی و باورهای ایرانی باستان است. مجموعهای تشریفاتی از حرکات ژیمناستیک و کالستیک را که توسط ده تا بیست مرد انجام میشود، توصیف میکند که هر یک از ابزارهای استفاده شده در آن نمادی از سلاحهای باستانی است. این آیین در یک زورخانه که ساختار گنبدی شکل با یک عرصه هشتضلعی به نام گود و صندلیهایی دوار برای مخاطبان دارد برگزار میشود. مرشد که آیین پهلوانی را رهبری میکند شعرهای حماسی و عرفانی را با ضربزدن اجرا میکند. شعرهایی که وی میخواند آموزههای اخلاقی و اجتماعی را منتقل میکند و بخشی از ادبیات زورخانهای را تشکیل میدهد. شرکت کنندگان در آیین پهلوانی ممکن است از هر قشر اجتماعی و مذهبی جذب شوند و هر گروه با جامعه محلی خود ارتباط قوی دارد و برای کمک به نیازمندان تلاش میکند. افراد تحت نظارت یک پیشکسوت از نظر اخلاقی و جوانمردی آموزش مییابند. کسانی که بر مهارتها و هنرهای فردی مسلط هستند، اصول مذهبی را رعایت میکنند و مراحل اخلاقی و عرفانی را پشت سر میگذارند و ممکن است درجه برجسته پهلوان را کسب کنند که نشاندهنده درجه و اقتدار در جامعه است. در حال حاضر، ۵۰۰ زورخانه در سراسر ایران وجود دارد که هر کدام شامل تمرینکنندگان، بنیانگذاران و تعدادی از پیشکسوتان هستند.
ورزش زورخانهای یا ورزش باستانی یا ورزش پهلوانی، دستهای از حرکتهای ورزشی و رزمی است که در ابتدا برای آموزش جنگجویان در ایران باستان استفاده می شد. ورزش زورخانهای در گود زورخانه و با آواز و نوای ضرب مرشد از گذشتههای دور رواج داشته است. هم چنین در زورخانه افزون بر ورزش زورخانهای، کشتی پهلوانی نیز گرفتهمیشود. پهلوان محمود خوارزمی متخلص به قتّالی، مشهور به پوریای ولی، یکی از نامدارترین و محبوبترین پهلوانان تاریخ ایران است که از او به عنوان بنیانگذار این ورزش هم یاد می شود.
پروندهٔ ثبت جهانی آیینهای پهلوانی و زورخانهای به کوشش فدراسیون ورزش پهلوانی و زورخانهای ایران با همکاری سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آماده گردید. «آیینهای پهلوانی و زورخانهای» در سال ۲۰۱۰ در فهرست میراث معنوی یونسکو از سوی ایران به عنوان میراث بشری و بخشی از تاریخ ایران به ثبت جهانی رسید.
دانشنامه بروکهاوس آلمانی، با استناد به پژوهشهای دانشگاه ورزش آلمان، ورزش زورخانهای را در کتاب اصلی و جلد ویژه ورزش، کهنترین ورزش بدنسازی جهان بازشناساندهاست.
روز ۱۷ شوال در ایران هرساله روز فرهنگ پهلوانی و ورزش زورخانهای نامگذاری شده است.
دیدگاه و نظرات ابراز شده در این نوشته، نظر نویسنده بوده و لزوما سیاست یا موضع نهاد مردمی را منعکس نمیکند.