از گذشته های دور هزاره ای، در ميان آنچه برای ما باقی مانده مجموعه ای نيز از «جشن» ها وجود دارد که سال و فصل و ماه و روزمان را نقطه گزاری می کنند. برخی از ويژگی های اين جشن ها بسيار فکر برانگيزند، آن سان که مرا هم - که نه تاريخ دانم و نه آئين شناس و مقوم - بر می انگيزانند تا درک خود را از برخی از آن ويژگی ها بازگو کنم.

       نخستين ويژگی اين تقويم اصيل و باستانی آن که در سراسرش از عزاداری و اندوه خبری نيست. نه کسی بر مرگ زرتشت بر سر می کوبد و نه سوم و هفتم و چلهء قديسی را به خاک بر سری می گذراند؛ و داريوش شاه اش، در ستايش خداوندی که بدان باور دارد، از او بابت آفرينش «شادی» سپاس می گذارد.

با فرا رسیدن سال نوی خورشیدی، میلیون‌ها ایرانی و باورمند به فرهنگ نوروز در سراسر جهان با تدارک هفت سین نوروزی آماده برگزاری این مراسم شاد شده‌اند و به انتظار لحظه تحویل سال هستند.
جشن باستانی نوروز از لحظه تحویل سال در نیم‌کره شمالی شروع می‌شود. در گذشته، با به دست آوردن احکام نجوم هر فصل سال، زمان تحویل خورشید را به برج آغازین آن فصل درنظر می گرفتند و از همین روی تحویل سال و آغاز فصل بهار، هنگام ورود خورشید به برج حمل در دائرةالبروج یا آغاز برج حمل بود. امروزه به کمک ابزار مدرن می‌توان لحظه رسیدن خورشید به نقطه اعتدال بهاری را به طور مستقیم و با دقت زیاد محاسبه کرد و در این لحظه، مختصات دائرةالبروجی خورشید، صفر فرض می‌شود.
لحظه تحویل سال نوی خورشیدی که سرآغار آیین‌های نوروزی است در سراسر جهان در لحظه‌ای واحد فرا می‌رسد که در نقاط مختلف جغرافیایی به زمان محلی قابل محاسبه است. این لحظه به باور پیشینیان لحظه تکمیل یک دور 360 درجه زمین به دور خورشید و لحظه اعتدال بهاری است.



از اولین اقداماتی که جمهوری اسلامی اجرای شان  را بلافاصله پس از تسلط بر ایران شروع کرد، طرح های نابودی میراث فرهنگی و تاریخی ایران بود. حرکت پر سر و صدای شخصیت نامتعادلی چون خلخالی، با بولدوزرهای ردیف شده اش، به سوی تخت جمشید و پاسارگاد را هیچ ایرانی فرهنگ دوستی فراموش نخواهد کرد. این حرکت، که به نمایندگی انقلابیون مسلمان و شخص آیت الله خمینی انجام می شد، «جنگ با نشانه های طاغوت» عنوان شده بود. این «جنگ» اوليه اگر چه به خاطر اعتراض گسترده ایرانیان به پیروزی نرسید، اما حکومت اسلامی همچنان آن را چون وظيفه ای اهریمنی بر دوش گرفته و تا همین امروز بارها و بارها و آن را در سراسر ایران به شکل های مختلف ادامه داده است و، تا آنجا که دست اش رسیده، به نابودی نشانه های فیزیکی و غیر فیزیکی تاریخ و تمدن و تجربه های بشری کهن ایران مشغول بوده است.


۱) نکته‌ی بنیادی در راستای موضعِ همیشگیِ من است، که می‌گویم رژیمِ ولایتِ فقیه از مظاهرِ تجدد برای کوبیدنِ نفسِ تجدد سوء استفاده می‌کند. اگر رژیم می‌خواست ظاهر و باطن داعشی باشد، هرگز نمی‌توانست در این حد حمایتِ جهانی جمع کند. پس در عینِ اینکه جنایت می‌کند و همه‌جوره تجدد را می‌کوبد، اما به موقع از مظاهرِ تجدد همچون مراسمِ اسکار – که در غرب نشانِ روشنفکری و آزادی‌خواهی است – سوء استفاده می‌کند تا از جامعه‌ی جهانی امتیاز گرفته موقعیتِ خود را مستحکم کند.

۲) این اسکار باز نشان داد که پول و تبلیغ و لابی‌گری و شبکه‌سازی چطور می‌تواند نتیجه بدهد. این را به خصوص برای هموطنانِ ساده‌دلی می‌گویم که فکر می‌کنند تنها با نیتِ پاک و اراده می‌شود این رژیم را انداخت. خیر هموطن، آنها به جای خود، امکانات لازم است. برای همین است که باید واقعگرا بود و از متحدانِ ایدئولوژیک و استراتژیک کمک گرفت. رژیم بر سرِ ایران نشسته و امکاناتی که حقِ ماست را به زور تصاحب کرده. آیا ما باید بنشینیم دستِ خالی و هیچ کاری نکنیم و فقط فحش بدهیم؟ خیر، باید کارِ درست کرد. و خواهیم کرد.

اسفندگان یا اسپندگان روزی است که در دوران باستان، روز ادای احترام به زن و سپاس از او شناخته می شد. در این روز مردها هدایایی به زنان می دادند و از یاری و همراهی آن ها سپاسگزاری می کردند.

زن در ایران باستان از نظر اجتماعی قدر و منزلتی والا داشت ( و آنگونه که خانم مری کخ محقق کتیبه های تخت جمشید می گوید) نه تنها به نسبت آن روزگاران حقوقی قابل توجه داشت، بلکه از نظر مذهبی هم مورد احترام بود (و به گفته اوستا )؛ او را منبع مهر و روشنایی می خواندند.

بر سر این که این جشن با تقویم امروز ایرانیان پنجم اسفند است یا 29 بهمن اختلاف نظرهایی هست اما در هر دو حالت می شود گفت که این روزها همزمان است با روز ملی زن در فرهنگ ایرانی.



به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری، خانم لیلا خسروی، سرپرست هیات برنامه کاوش در محوطه «گنبد جهانگیر» اعلام کرد که: «تحقیقات تیم کاوش در محوطه گنبد جهانگیر (کلگ) در راستای ادامه مطالعات باستان‌شناسی در اطراف رودخانه کنگیر، منجر به کشف و نمایان شدن فضاهای معماری و گچ‌بری‌های بی‌نظیر و منحصر به فرد با نقوش حیوانی (اسب بالدار)، انسانی و گیاهی در انواع مختلف دوران ساسانیان شد. »(1)این باستانشناس می گوید: «شواهد نشان می دهد بنای کلگ با طرح و نقشه قبلی احداث شده و موقعیت ويژه این منطقه در زاگرس مرکزی و واقع شدن برسر یکی از راه های باستانی مهم و استراتژیک می تواند از پارامترهای موثر در شکل گیری این سکونتگاه تاریخی باشد.».

بازدید کننده گرامی، مطالبی که در این تارنما منتشر می شوند ، در راستای آگاهی رسانی و باور و احترام به آزادی اندیشه و بازتاب آزاد آن است و لزوما بیانگر دیدگاه های نهاد مردمی نیست و همواره نویسندگان پاسخگو خواهند بود. برای پیشگیری از اشاعه واژه های غلط که امروزه در اینترنت متداول شده است خواهشمندیم اگر با املای نادرست واژه ای در این مطلب روبرو می شوید آنرا به ایمیل نهاد مردمی اعلام فرمائید.

 

سرزمینمان ایران

iran22.jpg

آرشیو سیمای نهاد مردمی

مبارزات مردمی

Image17.jpg

از فیس بوک نهاد دیدن کنید