بخشنامه كشف حجاب جهت تصويب رضا شاه در تاريخ ۲۷آذر ۱۳۱۴ از طرف رئيس‌الوزرا به دربار فرستاده شد تا در اول دی ماه دستور العمل اجراي غير رسمي قانون كشف حجاب به تمام ولايات ايران ارسال گردد ،روزهفدهم دی ماه سال ۱۳۱۴ ،روز بزرگ و تاریخی اجرای فرمان کشف حجاب به دستور رضاشاه کبیرمی باشد که در این روز رضاشاه به همراه ملکه و دختران خود که برای نخستین بار چادر به سر نداشتند به دانشسرای دختران می‌روند و در آن گردهمایی سخنرانی می‌کنند

در این سخنرانی ،رضا شاه اقدام به کشف حجاب را گشودن «فصل جدیدی در زندگی زن ایرانی» اعلام نمودند.هر انسان ازاده ای به دور از پیشداوری یا تعصبات ،معترف به اهمیت و ارزش اين روز بزرگ در زندگی زن ايرانی خواهد بود. ظاهرا سفر رضا شاه کبیر به ترکیه که پیش از ایران اغاز به تجددگرایی نموده بود وزنان کشف حجاب نموده بودند،در تصمیمات ایشان بی تاثیر نبوده است.
رضا شاه در نطق معروف خود فرمودند:
بی نهایت مسرورم که می بینم خانم ها در نتیجه دانایی و معرفت به وضعیت خود آشنا و به حقوق و مزایای خود پی برده¬اند،همانطور که خانم تربیــت اشاره نمودند، زنهای این کشـــــــور به واسطه خارج بودن از اجتماع نمی توانستند استعــــداد و لیـــاقت ذاتی خود را بــروز دهند بلکه باید بگویم که نمی توانستند حق خود را نسبت به کشور و میهن عزیز خود ادا نمایند و بلاخره خدمات و فداکاری خود را آنطور که شایسته است انجام دهند و حالا می رونـــد علاوه بر امتیـــاز برجستـــه مادری که دارا می باشند از مزایای دیگر اجتماع نیز بهره مند گردند.مــــا نباید از نظر دور بــداریم که نصف جمعیت کشور ما به حساب نمی¬آمد یعنی نصف قوای عامله ی مملکت بیکار بود. هیچوقت احصائیه از زنها برداشته نمی شد مثل اینکه زنها یک افراد دیگری بودند و جزو جمعیت ایران به شمار نمی آمدند، خیلی جای تاسف است که فقط یک مورد ممکن بود احصائیه زنها برداشته شود و آن موقعی بود که وضعیت ارزاق در مضیقه می افتاد و در آن موقع سرشماری می کردند و می خواستند تامین آذوقه نمایند.من میل به تظاهر ندارم و نمی خواهم از اقداماتی که شده است اظهار خوشوقتی کنم و نمی خواهم فرقی بین امروز با روزهای دیگر بگذارم ولی شما خانمها باید این روز را یک روز بزرگ بدانید و از فرصت هایی که دارید برای ترقی کشور استفاده کنید.
من معتقدم که برای سعادت و ترقی این مملکت باید همه از صمیم قلب کار کنیم.
ولی هیچ نباید غفلت نمایند که مملکت محتاج به فعالیت و کار است و باید روز بروز بیشتر و بهتر برای سعادت و نیک بختی مردم قدم برداشته شود.شما خواهران و دختران من، حالا که وارد اجتماع شده¬اید و قدم برای سعادت خود و وطن خود بیرون گذارده اید. بدانید وظیفه¬ی شماست که باید در راه وطن خود کار کنید، شما تربیت کننده¬ی نسل آتیه خواهید بود، انتظارمان از شما خانم های دانشمند این است که در زندگی قانع باشید و کار نمائید و از تجمل و اسراف بپرهیزید.
سعادت آتیه در دست شماست
این نطق تاریخی سراغاز مهمی در جنبش ازادیخواهی زنان ایران شمرده می شود.
البته فراموش نکنیم ،نخستین نشانه‌های کشف حجاب و علاقمندی زنان به رهایی از این یوغ به سالهای دورتر برمی گردد، مثلا سخنرانی بدون روبنده طاهره قرةالعین که در زمان خود از زنان پیشرو ومبارز بوده یا اقدام به کشف حجاب در دربار ناصرالدین شاه قاجارکه عکسهای باقی مانده ازاندرونی ان دوره تاییدی بر این مطلب است، همچنین در محافل روشنفکری و گروه ها و انجمن های خفیه که فعالان جنبش زنان ایران هم در دوره مشروطه و هم ابتدای حکومت رضاشاه بحث‌هایی در نقد حجاب گشودند ،ولی رسمیت پیدا کردن و اجباری شدن آن به دوره حکومت رضا شاه و فرمان تاریخی هفدهم دی ماه باز می گردد .
با توجه به شرایط ویژه ان زمان و نفوذ مذهب واپس گرا در ریز ترین امور جامعه،این اقدام شجاعانه و حق طلبی ،با دشواریهای بسیاری مواجه شد.مافیای روحانیت که هر نوع اگاهی را خطری جدی برای خود می دانست و به دلیل نا اگاهی اکثر جامعه و سلطه مذهب نفوذ زیادی بین عوام داشت،عملا رودرروی ان قرار گرفت واز تمام توان خود برای ممانعت از پذیرش عموم ،استفاده کرد،واقعه مسجد گوهر شاد از جمله ان اقدامات بود،همین باعث شد رضا شاه که بقچه پیچ شدن نیمی از جامعه را مشکل اساسی در راه ترقی و توسعه می دید و اراده قاطع داشت که علی رغم همه مشکلات ،به سرعت کشور را در مسیر توسعه قرار دهد،مجبورشد از توسل به زور استفاده کند،متاسفانه نتیجه چندان مثبتی نداشت و جزو اشتباهاتی بود که در ان دوره زمانی ،ناگریز بود.شاید اگر چند سالی صرف اگاهی رسانی و روشنگری عمومی می شد،عوام با اغوش باز ان را می پذیرفتند.
ایجادوتوسعه مدارس مدرن و تعلیم دختران ، حضور بانوان در مبارزات سیاسی اجتماعی ،افزایش اشتغال و درامدزایی زنان ،همه از نتایج فرمان تاریخی ایران پدر بود.
به تدریج عموم جامعه به ارزش واقعی تلاش او پی بردند و کم کم با اراده و خواست خود ان را پذیرفتند ،به گواه تاریخ،تا سال ۱۳۵۷ ایران کشوری بود اباد و در مسیر ترقی و توسعه که زنانش دوشادوش مردان ودر تمامی مناصب و مشاغل ازنیابت سلطنت تا وزارت از نظام تا پژوهش و اموزش،در حال تلاش برای ابادی ایران زمین بودند،متاسفانه در طی یک توطئه ناجوانمردانه سیاست جهانی و چهره های پشت پرده کارتل ها و تراست ها،شورش شومی رخ داد و تراژدی حجاب اجباری از سال ۱۳۵۸تا به امروز به بزرگترین مانع و مشکل جامعه بدل گردید.تمام زحمات زنان ازادیخواه که قرنها برای رهایی ازیوغ هزار و چارصد ساله تلاش کرده بودند ،به باد رفت و امروز زن ایرانی سی وهفت سال است برای حقوق سلب شده اش مبارزه می کند و امروز می فهمد انچه رضا شاه کبیر به انها هدیه کرده بود چه اندازه باارزش و ضروری بود و او چقدر با ناسپاسی روبرو شد،روحش شاد و امید که زن ایرانی بتواند شعور و شرف و ازادگی اش را باز پس گیرد.
پاینده باد ایران
سهیلا زرندی

بازدید کننده گرامی، مطالبی که در این تارنما منتشر می شوند ، در راستای آگاهی رسانی و باور و احترام به آزادی اندیشه و بازتاب آزاد آن است و لزوما بیانگر دیدگاه های نهاد مردمی نیست و همواره نویسندگان پاسخگو خواهند بود. برای پیشگیری از اشاعه واژه های غلط که امروزه در اینترنت متداول شده است خواهشمندیم اگر با املای نادرست واژه ای در این مطلب روبرو می شوید آنرا به ایمیل نهاد مردمی اعلام فرمائید.

 

سرزمینمان ایران

iran9.jpg

آرشیو سیمای نهاد مردمی

مبارزات مردمی

Image15.jpg

از فیس بوک نهاد دیدن کنید